Nieuwjaarskaarten 1
Geschiedenis
Nieuwjaarswens met het varken als geluksbrenger (1)
De Nieuwjaarskaart bestond al vóór de kerstkaart: vanaf de 18e eeuw wensten mensen elkaar schriftelijk geluk voor het nieuwe jaar. Dat waren aanvankelijk visitekaartjes of korte notities die men persoonlijk langs bracht. Rond 1850–1900 groeide dit uit tot echte illustratiekaarten — vaak met symbolen van geluk zoals varkens, klavertjes en hoefijzers.
De kerstkaart werd pas later populair, eind 19e eeuw. De eerste commerciële kerstkaart verscheen in 1843 in Engeland (Henry Cole). Maar het duurde decennia voordat kerstkaarten in Europa en Nederland echt massaal werden verstuurd. Pas eind 19e eeuw werd de kerstkaart een breed gedragen traditie.
De dubbele groet “Fijne/gezegende Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar” verscheen pas toen beide kaarttradities elkaar begonnen te overlappen — circa 1880–1910. Drukkerijen ontdekten dat één kaart voor beide feestdagen praktischer én commercieel aantrekkelijker was. Vanaf dat moment werd de combinatiekaart snel de standaard.
Meer over historische nieuwjaarskaarten zien? Kijk op Rare Historical Photos.
Op de kaarten uit 1902–1910 zie je vrolijke varkens die geluk “brengen”, soms zelfs met een geldzak of spaarpot — een knipoog naar voorspoed in het nieuwe jaar. Deze kaarten zijn met jaartal. Voor drukkers niet optimaal, want de niet verkochte voorraad knden het volgende Nieuwjaar niet meer verkopen. In verdere jaren werd het jaartal weg gelaten. Als je goed kijkt zie je (bijna) dezelfde kaart in 1904 en 1907 verschijnen in verschillende landen.
