Albert Heijn - Piggy Bank Facts 2024

Ga naar de inhoud

Albert Heijn

Herkomst
Albert Heijn spaarvarken
Bij Albert Heijn kreeg  je vanaf eind november 1932, bij aankoop van minimaal ƒ. 1,50 aan 'gemengde' boodschappen, een spaarvarken met de tekst: "Hier kan uw kleine trouw bewaren wat Albert Heijn u helpt besparen".  Als de eigenaar van het spaarvarken de week daarop met het spaarvarken en de bon naar de winkel kwam, en een bepaald artikel kocht (!!), kreeg hij/zij er een zilveren kwartje in! Dat was een heel bedrag in die crisistijd! De spaarvarkens zijn vanaf eind november 1932 tot eind 1938 (en incidenteel nog tot begin 1939) uitgegeven.
De informatie over het AH spaarvarken komt uit meerdere bronnen: Stichting Albert Heijn Erfgoed, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Delpher.nl (kranten) en heel veel eigen onderzoek. De mintgroene, gele en witte AH spaarvarkens behoren tot de eigen collectie GD.
1057
1933
Het jaar van de opkomst van Hitler in Duitsland. Het begin van een roerige tijd die zal uitmonden in de Tweede Wereldoorlog. Er gebeurt van alles in Duitsland, maar in ons land heerst de gedachte "we zullen wel neutraal blijven" en "wat buiten onze grenzen gebeurt gaat ons niet aan". Het was nog steeds crisis en er was werkeloosheid en arbeidsonrust. De Twentse textielarbeiders gingen dit jaar in staking.  In dit tijdsgewricht zet Albert Heijn zijn spaarvarken in de markt. Het concept daarvoor zal in het najaar van 1932 zijn ontstaan en uitgezet in de omgeving van Zaandam. In november 1932 werd het AH spaarvarken in de Zaanstreek gepresenteerd en in 1933 over alle filialen van AH.
1932-11- comp
Links: De eerste in de 'Delpher.nl krantencollectie' gevonden advertentie met het Albert Heijn spaarvarken. Dat dateert het spaarvarken tevens: 26 november 1932. Rechts: Op 5 september 1933 verschijnt er in het Algemeen Handelsblad deze advertentie.
1933 (3a)
Deel van een folder van 20 mei 1933. Waarin de aanbiedingen en het AH spaarvarken onder de aandacht gebracht worden. Daar onder een sfeerbeeld van een AH winkel. Waar je nog bediend werd van achter de toonbank. De eerste zelfbedieningswinkel kwam pas in 1952.
1934 -1938
1934: Oproer in de Jordaan door verlaging van steun aan de werklozen. Het KLM-vliegtuig De Uiver wordt tweede in de Londen-Melbourne race. Prins Hendrik en koningin-moeder Emma overlijden.
1935: Het Plan van de Arbeid wordt gepubliceerd door de SDAP en wil via overheidsinvesteringen de economie weer op gang helpen. De NSB boekt een grote verkiezingsoverwinning bij de Statenverkiezingen.
1936: Remilitarisatie van het Rijnland door Duitsland. Mijn opa gaat desondanks "eigenheimerig" met de trein op vakantie naar Zwitserland, oma vond het niet veilig en ging niet mee. Opa scheef in zijn reisverslag: "Heel veel zwaar bepakte en bewapende militairen op de stations en troepenconcentraties langs de Rijn". In 1936 waren ook de Olympische Spelen in Berlijn en de Spaanse Burgeroorlog breekt uit (1936-1939).
1937: Toenmalig kroonprinses Juliana trouwt met prins Bernhard von Lippe-Biesterfeld.  De NSB lijdt een onverwachte verkiezingsnederlaag.  Opening van de tentoonstelling "Entartete Kunst" op 18 juli in Berlijn.
1938: Duitse troepen trekken Oostenrijk binnen, Sudetenland in Tsjechoslowakije wordt geannexeerd. Op 9 november is er de Reichskristallnacht en vanaf dat moment anti-joodse acties door geheel Duitsland. Prinses Beatrix wordt geboren. Eind van dit jaar stopt Albert Heijn met het uitgeven van de spaarvarkens.
1934-1936 (comp)
Op 4 januari blijft "Albert Heijn favoriet, ook in 1934" met spaarvarken en bestelboekje. Dat boekje zie je ook rechts in de folder van juni 1936. Het spaarvarken met de aanbiedingen is zo gedrukt dat hij opgevouwen ‘echt’ lijkt. De folder gold ook als bon voor een kwartje (nu € 0,10).
1938 (comp 2a)
De laatste advertentie met spaarvarken van vrijdag 14 oktober 1938. Rechts een mogelijk nieuwe uitgave van het spaarvarken (1937-1938?). Vooralsnog alleen te vinden in het AH archief. Daaronder een geduldspel (Ø 5,5,cm), het muntje moet in het spaarvarken. En een gevelbord.
Niet alleen in mintgroen
Ik heb het altijd al geweten, maar tot december 2020 nooit kunnen bewijzen: Er zijn meer kleuren uitgegeven dan alleen het bekende mintgroene spaarvarkentje. In januari 2021 kon ik via Marktplaats een gele variant kopen. Deze stond jaren goed opgeborgen en was uit een erfenis. Het is iets forser dan de mintgroene. Het mal nummer is 15-8, wat er op kan wijzen dat er nog meer kleuren zijn maar de extensie 8 kan ook een heel andere betekenis hebben. Serie 15 is in 1938 uitgegeven. Eind december 2023 heb ik, na lang aarzelen vanwege de schade, een wit/crème exemplaar gekocht. Groter lettertype en iets groter spaarvarken (net als bij de gele) dan de standaard groene. Serie 15/16, periode uitgifte 1938 - begin 1939. Lengte 13,8 cm.
Ooit kreeg ik ook een blauwe aangeboden, dat bleek een standaard mintgroene, maar in de advertentie op Marktplaats was die gefotoshopt. Ik voelde me gefoto-fopt.
Gele AH spaarvarken 1
1262 (comp 3)
Een 'onbekend' AH spaarvarken
Er zijn niet uitsluitend mintgroene spaarvarkens met beschilderde (of gesjabloneerde) belettering die werden uitgegeven door Albert Heijn. Ik een gele en een witte variant in de collectie.Welke firma ze heeft gemaakt is me overigens tot de dag van vandaag niet duidelijk. Speurwerk op de fraaie site van de Stichting Albert Heijn Erfgoed leverde daar geen antwoord op maar wel een verrassing op: een andere uitvoering van het AH spaarvarken. Dezelfde vorm, maar nu met reliëf-letters en alles in 'kapitaal' (hoofdletters). Niet geheel toevallig, de techniek om letters in een soort "tegendruk" in de mal aan te brengen werd al met succes toegepast op de spaarvarkens van onder andere het Nationaal Spaarfonds. En kennelijk kon dat ook nog tegen een redelijke kostprijs, anders was er nooit toe besloten. Helaas heb ik dit type AH spaarvarken NIET in mijn collectie. En nog op geen enkele veilingsite, noch bij andere verzamelaars, aangetroffen. Ik ben er wel naar op zoek.........
ah spaarvarken (comp 3a)
1945-1950
De jaren van de Wederopbouw en van de Marshall hulp. Veel van ons land lag in puin en moest weer opgebouwd worden. Bijna alle winkels waren noodwinkels en veel om te kopen was er nog niet. En alles was op de bon. Met bonnen (en op vertoon van je distributiestamkaart) kon je boodschappen doen. De bonnen waren 'geoormerkt' (bv. voor vleesch, visch, textiel, vet, boter, wasmiddel, etc.) en op alleen bepaalde dagen beschikbaar. Deze tijden werden via de krant bekend gemaakt. Omdat iedereen op het zelfde moment zijn bonnen moest inleveren, stonden voor de winkels lange rijen. Je had geld en die distributiebonnen nodig, had je wel geld maar geen bonnen, dan kon je niets kopen. Tot in de jaren 1950 bleven veel goederen slechts op de bon verkrijgbaar en koffie was in 1952 het laatste wat nog op de bon was.
1945-1950 (comp 2c)
Met kennelijk enige weemoed (of er was nog geen centrale campagne, dat kan ook) wordt terug gegrepen op het (plaatje van het) spaarvarken dat van 1933 tot begin 1939 werd uitgegeven. De advertentie dateert uit 1945-1950.
Terug naar de inhoud